بیانیه ۲۹ کشور غربی با مضمون اینکه «یافته‌های لندن درباره دخالت ایران در حادثه پایگاه «فرفورد» را تأیید می‌کنیم»، در فضایی که تحقیقات درباره پرونده مذکور در مراحل ابتدایی قرار دارد، از پروژه مشترک انگلوساکسون‌ها برای استفاده ابزاری از متحدان اروپایی در مشروع جلوه دادن اقدامات ضدایرانی و البته کشاندن پای ناتو به صحنه تقابل حکایت دارد.
۵ مهر ماه بود که پلیس انگلیس از وقوع رخدادی در نزدیکی پایگاه مذکور خبر داد. در ادامه هفت تن به گمان حمل مواد منفجره (که البته همین اتهام هم رد شد) بازداشت و در فاصله‌ای کوتاه با قرار وثیقه آزاد شدند. از آنجا که پایگاه راهبردی فرفورد تنها مکانی در اروپاست که بمب‌افکن‌های راهبردی ایالات متحده در آن فرود می‌آیند، خبر مانند بمب ترکید و سر و صدای زیادی به پا کرد. اگرچه در ابتدا طرف‌های اروپایی درباره حادثه، انگشت اتهام را به سوی روسیه نشانه گرفتند ولی آمریکایی‌ها در رویکردی متفاوت، به دنبال مقصر در خاورمیانه می‌گشتند. دونالد ترامپ در نخستین واکنش مدعی شد از نظر او ایران پشت سانحه قرار دارد. در ادامه کاخ سفید با صدور دستور خروج فوری تمام ۱۲ فروند بمب‌افکن راهبردی بی-یک لنسر نیروی هوایی از پایگاه انگلیسی، به پیاز داغ ماجرا افزود.
حرف حق ترامپ!
موضع‌گیری‌های متفاوت در حالی بود که پرونده در مراحل نخست رسیدگی قرار داشته و درباره ابعاد ماجرا ابهام‌های جدی وجود داشت. بی‌تفاوت به این مسئله، ۲۹ کشور غربی شامل طرف‌های اروپایی در کنار آمریکا، استرالیا، کانادا و نیوزیلند، فرمانداران و فرمانبرداران بریتانیا، در اقدامی هدفمند، در یک خط اتهام‌زنی مدعی شده‌اند تهران پشت حادثه در پایگاه انگلیسی قرار دارد. وزارت امور خارجه اگرچه روز گذشته ادعای غربی‌ها در انتساب حادثه امنیتی به ایران را محکوم و آن را توطئه‌ای زشت برای پیشبرد کارزار ایران‌ستیزی و فرار از پاسخ‌گویی در قبال مشارکت انگلیس در تجاوز نظامی آمریکایی- صهیونیستی عنوان کرده، اما در موشکافی اتفاق اخیر چند نکته را نباید از قلم انداخت. امضای کشورهای اروپایی پای بیانیه مذکور با وجود مخالفت روشن و باطنی آن‌ها با سیاست ترامپ در قبال ایران، اثبات وابستگی و پیروی محض و فریاد زوال سیاسی امپراتوری‌هایی است که روزگاری دور هم جمع شده و نقشه دنیا را ترسیم می‌کردند ولی حالا در حد پادویی تنزل نقش یافته‌اند. عشق یک‌طرفه چشم آبی‌ها! در حالی است که رئیس جمهور ایالات‌متحده در تحقیر ساکنان قاره سبز چیزی کم نگذاشته. او همین چند روز پیش قراردادی برای خرید گازوئیل از روسیه، دشمن نخست متحدان فراآتلانتیکی به امضا رساند تا نشان دهد آن‌ها را اصلاً عددی به حساب نمی‌آورد. با همه این اوصاف، اروپا به‌جای ایستادگی و اتخاذ سیاست خارجی مستقل، به بیانیه ضدایرانی باب میل کاخ سفید پیوست تا ثابت شود چیزی از گذشته به یاد ندارد و همان گونه که ترامپ گفت ببری کاغذی و بی‌دندان است!
بیانیه سیاسی برای توجیه اقدام‌های نظامی
نکته مهم‌تر درخصوص بیانیه ۲۹ کشور غربی، احتمال سوءاستفاده بعدی واشنگتن از چنین رخداد سیاسی در توجیه رویکرد نظامی و حتی کشاندن پای اروپا (با وجود مخالفت آن‌ها) زیر سایه ائتلاف ناتو به تقابل با کشورمان است. سران قاره سبز، به بهانه‌های مختلف تاکنون از مشارکت در جنگ با ایران طفره رفته و در تله کاخ‌سفید نیفتاده‌اند. با وجود این بی‌میلی، امضای آن‌ها پای اطلاعیه اخیر می‌تواند بهانه خوبی به دست کاخ سفید در راستای مشروع‌سازی جنگ بدهد. در چنین سناریویی نقش انگلیس مهم است. اینکه لندن در ابتدا دست داشتن جمهوری اسلامی در حادثه پایگاه فرفورد را به‌روشنی رد کرده ولی پس از اظهارات ترامپ، چرخشی ۱۸۰ درجه‌ای داشت مشکوک است. این نوع بازیگری از آن جهت مهم است که توجه داشته باشیم کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر پیشین انگلیس، مخالفت جدی با رویکرد آمریکا در قبال ایران داشت، اما اندی برنهام با اتاق بیضی کاملاً هماهنگ است. او به محض ساکن شدن در ساختمان شماره ۱۰ داونینگ‌استریت، محدودیت استفاده آمریکا از پایگاه‌های انگلیسی را لغو کرد و در ادامه از پیوستن به کارزار نظامی واشنگتن علیه جمهوری اسلامی خبر داد. بر این اساس بیانیه اخیر را می‌توان بازی هماهنگ انگلوساکسون‌ها برای بهره‌برداری سیاسی از مترسک‌های اروپایی با سوءاستفاده از اعتبار ناتو، برای توجیه رویکرد ضدایرانی دانست. البته مشخص است این به معنای حمایت اروپا از سیاست واشنگتن نیست؛ چراکه آن‌ها همچنان روسیه را تهدید نخست دانسته و به جنگ با ایران متمایل نیستند، اما برخی اظهارات دبیر کل ناتو از گرفتاری وی در نقشه واشنگتن و لندن و تمایل وی برای ورود بیشتر ائتلاف نظامی به ماجراجویی علیه جمهوری اسلامی حکایت دارد. مارک روته چندی پیش گفته بود اروپایی‌ها به علت منافعی که دارند باید پیش از آمریکا به جنگ با ایران می‌رفتند! دبیر کل ناتو اکنون نیز با تأکید بر اینکه از بیانیه ۲۹کشور استقبال می‌کنم، آن را نشانه هم‌سویی کشورهای متحد در مقابل یک تهدید خوانده است.
نظر شما